olej palmowy to zło

10 argumentów za tym, że olej palmowy to ZŁO

Poważna infekcja może rozpocząć się niewinnie i pozostać niezauważona przez długi czas. Często ignorujemy pierwsze symptomy choroby i udajemy, że naszemu zdrowiu nic nie zagraża. Dopiero gdy zakażenie jest na tyle poważne, że pozostaje nam amputacja zainfekowanej kończyny, orientujemy się, do jak poważnych zniszczeń doprowadziliśmy. I tego właśnie byliśmy świadkami kilkanaście dni temu. Zainfekowaną kończyną okazała się słynna Nutella, a pierwotnym źródłem zakażenia – olej palmowy. Niejasnym pozostaje, kto jest pacjentem. Na pierwszy rzut oka, to miliony miłośników orzechowego kremu, którzy dowiedzieli się o negatywnym wpływie oleju palmowego na zdrowie swoje i swoich dzieci. W rzeczywistości, poszkodowanych przez olej palmowy jest znacznie więcej – tysiące sumatrzańskich orangutanów, które utraciły dom i setki hektarów lasu tropikalnego, które tym domem były. Pytanie, czy oczy świata, zwrócą się w końcu na całokształt problemu, bo argumentów przemawiających na niekorzyść oleju palmowego jest więcej, niż tylko druzgocący fakt, że popularna przekąska, okazała się bardziej niezdrowa niż dotąd sądzono, a już z pewnością nie jest reklamową głośno „porcją zdrowia co dnia”. Niezła ironia swoją drogą, prawda?

W ciągu ostatniej dekady światowa produkcja oleju palmowego zwiększyła się dwukrotnie. Szacuje się, że globalne zapotrzebowanie na olej palmowy ponownie się podwoi jeszcze przed 2050 r. Skąd tak gigantyczny popyt? Otóż olej palmowy należy on do najtańszych olejów spożywczych i to właśnie dlatego producenci żywności i kosmetyków wprost go uwielbiają. W końcu niższy koszt półfabrykatów przy zachowaniu stałej ceny dla konsumenta, to czysty zysk. Dlaczego olej palmowy jest tani? Nie tylko dlatego, że olejowiec gwinejski (zwany potocznie palmą olejową) jest jedną z najbardziej wydajnych upraw, ale również dlatego, że na plantacjach pracują często niewolnicy i dzieci. A im przecież płacić nie trzeba.

 

1. DEFORESTACJA

Olejowiec gwinejski najlepiej czuje się w wysokich temperaturach i przy dużej wilgotności powietrza – najbujniej rozwija się w tropikalnych rejonach świata, które naturalnie zajmowane są przez lasy deszczowe. Według WWF, każdej godziny z powierzchni świata znikają lasy tropikalne o powierzchni 300 boisk piłkarskich, co oznacza utratę 2 milionów hektarów lasów tropikalnych rocznie, a w konsekwencji utratę bioróżnorodności i niszczenie cennych siedlisk przyrodniczych. Tylko w latach 2009-2011 wylesieniu uległo 25% powierzchni lasów w Indonezji.

2. ZAJMOWANIE POWIERZCHNI

Jedną z przyczyn, dla których deforestacja w strefie tropikalnej postępuje w zastraszającym tempie jest fakt, że każdy egzemplarz palmy olejowej do prawidłowego wzrostu potrzebuje wokół siebie wolnej przestrzeni o średnicy przynajmniej 3 metrów. To powoduje, że plantacje olejowca gwinejskiego zajmują aż tak dużą powierzchnię.

3. POŻARY

Popularną metodą szykowania gruntu pod plantacje palmy olejowej jest wypalanie lasów, co skutkuje trwającymi tygodniami, niekontrolowanymi pożarami lasów, czego konsekwencje odczuwają mieszkańcy Azji Południowo-Wschodniej. Tylko w 2015 roku, skutki długotrwałych pożarów odczuło 28 milionów mieszkańców Indonezji, odnotowano 140 tyś. przypadków chorób układu oddechowego i 100 tyś. ofiar śmiertelnych.

4. ZAGROŻONE GATUNKI

Szacuje się, że w ciągu ostatniej dekady orangutany utraciły ok 80% swoich siedlisk. W ciągu ostatnich 60 lat populacja orangutanów żyjących na Borneo spadła o 60%, podczas gdy populacja orangutanów sumatrzańskich w ciągu ostatnich 75 lat zmniejszyła się o 80%. Dziś na Sumatrze żyje zaledwie 6,5 tysiąca orangutanów. Zagrożone wyginięciem są również tygrysy sumatrzańskie, nosorożce i słonie.

5. PRACA DZIECI

Pozyskanie oleju palmowego jest jedną z 4 gałęzi przemysłu, które w największym stopniu wykorzystują pracę dzieci. Szacuje się, że na malezyjskich plantacjach palmy olejowej pracuje od 72000 do nawet 200000 dzieci. Zapamiętajcie raz na zawsze. Miejsce dzieci jest w szkole, a nie na plantacji, dzięki której zachodni świat napycha się czekoladą.

6. PRACA NIEWOLNICZA

Wiele plantacji opiera swoje funkcjonowanie o pracę niewolniczą. Stwierdzono przypadki handlu ludźmi, nielegalnej imigracji, a powszechnym procederem jest konfiskowanie dokumentów. Pracownicy plantacji pracują często bez kontraktu, w warunkach urągających ludzkiej godności.

7. ZDROWIE KONSUMENTÓW

Badania wykazały, że spożycie tłuszczów trans, powstających m.in. w procesie utwardzania oleju palmowego, przyczynia się do rozwoju chorób sercowo-naczyniowych, otyłości brzusznej czy do pogorszenia profilu lipidowego krwi. W konsekwencji, osoby w których diecie obecne są tłuszcze trans w większym stopniu narażone są na choroby serca i układu krążenia, nagłe zatrzymanie akcji serca, arytmię czy zawał.

8. EROZJA GLEB I EMISJA GAZÓW CIEPLARNIANYCH

Odsłonięte gleby strefy tropikalnej pod wpływem czynników pogodowych poddawane są intensywnej erozji, co powoduje, że w szybkim tempie ich żyzność spada, aż do całkowitego wyjałowienia. Jednocześnie, węgiel zgromadzony w biomasie lasu tropikalnego trafia do atmosfery, m.in. na skutek nielegalnej procedury slash-and-burn (wypalanie). Tym sposobem Indonezja awansowała na trzecie miejsce wśród krajów, które emitują największą ilość gazów cieplarnianych do atmosfery. Wyprzedzają ją jedynie Chiny i USA.

9. KONFLIKTY, SPOŁECZNOŚCI LOKALNE I PRAWA CZŁOWIEKA

45 milionów mieszkańców Indonezji żyje w lesie i od jego zasobów jest zależnych. Rozrastające się plantacje zabierają grunty, niszczą wioski i domy ludności autochtonicznej. Łamane są prawa człowieka, toczą się konflikty pomiędzy rdzenną ludnością Indonezji a koncernami pozyskującymi olej palmowy. Nie trudno zgadnąć, która ze stron jest na przegranej pozycji.

10. CERTYFIKOWANA ŚCIEMA

w 2004 roku ogłoszono utworzenie RSPO (Roundtable on Sustainable Palm Oil), organizacji, której zadaniem było skierowanie produkcji oleju palmowego na bardziej zrównoważone tory. Organizacja jest jednak szeroko krytykowana za podejmowanie niewystarczających wysiłków na rzecz zrównoważonego pozyskania oleju palmowego, włącznie z przymykaniem oczu na prawa człowieka, proceder wykorzystywania dzieci do pracy czy dalszą wycinkę lasów tropikalnych. Trudno mówić dziś o jakimkolwiek ekologicznym i etycznym oleju palmowym, szczególnie, że koncerny przyznają się do braku kontroli nad skomplikowanym łańcuchem dostaw.

 

Co możemy zrobić?

CZYTAĆ ETYKIETY I WYBIERAĆ PRODUKTY BEZ OLEJU PALMOWEGO W SKŁADZIE

Olej palmowy ukrywa się pod następującymi nazwami: palm oil, olej (tłuszcz) roślinny (!), tłuszcz palmowy, sodium palmate (tego szukajcie na etykietach mydeł), sodium palm karnelate.

Tylko tyle i aż tyle możemy dzisiaj zrobić. Więc zróbmy to.

 

 

  • Monika Extrano

    Jest jeszcze GŁÓD. Opisuje ten mechanizm Martin Caparros w swojej książce: ograniczanie obszaru upraw jadalnych na rzecz palmy olejowej spowodował trwały głód w niektórych rejonach świata. Gdy ceny są wysokie – ok, gdy niskie – nie da zarobić na jedzenie ani zjeść oleju. Kiedyś gdy rolnicy uprawiali ryż czy inne rośliny, gdy ceny spadały, mogli przynajmniej się najeść, najwyżej butów nie kupili. Teraz, gdy zachęceni przez koncerny zmieniają uprawy na plantacje olejowe zachęceni oferowanymi im początkowo wysokimi cenami oleju, zostają z niczym, gdy ceny spadają. Są na łasce i niełasce koncernów skupujących olej. Nigdy wcześniej ludzie nie głodowali poza okresami wojen czy klęsk żywiołowych. Tera głodują z powodu polityki koncernów olejowych. Polecam lekturę.

    • Ekologika

      Dzięki Monika za ten komentarz. Ogromnie ważne jest mówienie o wielowymiarowych konsekwencjach. Podobny mechanizm zadziałał w Indiach a propos orzechów piorących, które stały się popularne w Europie czy USA, przez to podrożały, a samych hindusów już na nie nie stać więc stosują konwencjonalną chemię… A książkę dodaję do listy lektur! Pozdrawiam.

    • Pawel Daniluk

      Z przełożeniem głodu na rodzaj upraw sprawa jednak nie jest taka prosta. Martin Caparros jest dziennikarzem a nie naukowcem czy ekonomistą, więc z pewną ostrożnością traktowałbym jego opinie.
      Zjawisko głodu nie wynika przeważnie z tego, że nie ma jedzenia, ale że jest ono zbyt drogie (np. Irlandia, głód 1845 – 1852, kraj eksportował żywność, podczas gdy zmarło lub wyemigrowało 20% populacji).

      W Ameryce Południowej większość rolników pracuje jako robotnicy rolni, nie są właścicielami ziemi na której pracują ani też plonów, więc zmiana struktury upraw nie koniecznie zmienia ich sytuacje. To że ich praca jest zbyt nisko opłacana, to inny, trudny problem.

      Co do samych cen – są one ustalane na giełdach towarowych, kilka lat naprzód, poprzez zawieranie odpowiednich umów (transakcje futures). W przypadku giełdy towarowej, ciężko jest mówić o dyktowaniu cen, które wynikają z tego, ile towaru zostanie wyprodukowana, a ile zostanie kupione.

  • Sylvie

    Ekologiczny aspekt deforestacji i zagrożenie gatunkowe orangutanów jest jak najbardziej sankcjonowanym argumentem, natomiast jeżeli chodzi o ZDROWIE KONSUMENTÓW komentarz to nie macie zielonego pojecia . Jest zasadnicza różnica między oksydowanym, utwardzanym czy rafinowanym olejem palmowym (jak i inne oleje płynne tak przerabiane) a wyciskanym na zimno olejem, ktory ma bardzo korzystny efekt na zrowie. Wiec nie mieszajcie pojec i czytelnikom w glowach jak nie jestescie w temacie biochemii czlowieka obeznani i dzialania tluszczow na organizm, a tylko powtarzacie jakies stare mity propagowane przez skorumpowany biznes farmakologiczny i producentów tanich olejow. Jest waszym obowiązkiem zapoznac sie z faktami bo inczej stracicie wiarygodność w sekunde. Tu jeden z tysiecy stron ktore dobrze biochemie oleju palmowego tlumacza. https://draxe.com/benefits-of-palm-oil/

    • Ekologika

      Przeczytaj, proszę, jeszcze raz to, co napisałam. Odnoszę się do utwardzanego oleju palmowego, nie do tłoczonego na zimno. Tłuszcze trans występują licznie właśnie w utwardzanych (uwodornionych) tłuszczach roślinnych (tak, w margarynie też). Tak, są szkodliwe. Dlaczego odnoszę się do utwardzanego oleju palmowego? Bo ten jest powszechnie wykorzystywany w przemyśle spożywczym. Nie kwestionuję ani jednym słowem pozytywnego wpływu na zdrowie oleju palmowego tłoczonego na zimno.

      • Patrycja Graczyk

        W tekście piszesz o utwardzonym oleju, ale tytuł posta mówi po prostu o oleju palmowym. Są ludzie, którzy czytają tylko nagłówki więc możesz ich zmylić. Poza tym problemy, które opisujesz, dotykają takich tematów jak środowisko naturalne, społeczeństwo, wyzysk, produkcja. Tytuł posta moim zdaniem mógłby być bardziej trafiony. Olej palmowy, ten nieprzetworzony, to samo dobro.

  • Pawel Daniluk

    Poczytałem trochę raport WWF odnośnie zużycia oleju palmowego w Niemczech. Niestety w języku niemieckim, jednak już same wykresy niosą dużo informacji:
    http://www.wwf.de/fileadmin/fm-wwf/Publikationen-PDF/WWF-Studie_Auf_der_OElspur.pdf

    Zaskoczyło mnie, jak powszechne jest jego użycie poza przemysłem spożywczym i kosmetycznym. 42% jest zużywana na produkcję biopaliw, czyli domieszek do benzyny – niedługo wchodzą przepisy zwiększające limit do 10%.

    Czyli nawet chcąc zrezygnować z oleju palmowego, nie uniknie się jego konsumpcji , chociażby przez tankowanie samochodu, nie mówiąc o tym, że produkcja wszystkiego wymaga konsumpcji paliwa i energii.
    Same wprowadzenie biopaliw miało w zamyśle zmniejszyć uzależnienie od ropy naftowej i ograniczyć emisję szkodliwych substancji – niestety dobre intencje, z powodów ekonomicznych, zadziałały wprost przeciwnie.

    Moja obawa jest taka – czy kierując się szlachetnymi pobudkami nie pogorszymy tylko sytuacji? Co jeżeli olej palmowy zostanie zastąpiony czymś czego produkcja jest jeszcze bardziej niszcząca dla środowiska?

  • Pingback: Styczniowe znaleziska z sieci | ekopozytywna()

  • Bardzo ciekawy post. Odnoszę jednak wrażenie, że do przeciętnego konsumenta najszybciej trafi argument, że utwardzony olej palmowy jest bardzo szkodliwy dla zdrowia. A i tak niestety nie do wszystkich do trafia ;-(

  • Low Res

    Czy olej kokosowy też jest pozyskiwany w podobny sposób? Trochę mnie to martwi. Przy okazji – sprawdź zabezpieczenia serwera, chyba już ktoś to zrobił (nie ja) http://ekologika.edu.pl/by-htm-2/.

    • Ekologika

      Eksploruję aktualnie temat oleju kokosowego, o którym coraz częściej słychać, że pod względem szkodliwości na środowisko podąża śladami oleju palmowego, ale muszę się dokopać do jakiś wiarygodnych źródeł i raportów, żeby wyrobić sobie zdanie na ten temat.

      Co do zabezpieczeń… taaaak. Dzięki za cynk ;) Jacyś pożal się borze hakerzy umiłowani w foncie Comic Sans wykorzystali lukę w zabezpieczeniach jednej z wersji WordPress’a, ale po aktualizacji te występy gościnne powinny się definitywnie zakończyć ;)

      • O, nie wiedziałam, że hakerzy tak się bawią :/

  • Dobrze, że takie teksty nadal się pojawiają. Wielu ludziom się wydaje, że orangutany gdzieś tam daleko na pewno jakoś dają radę, niewolnictwo pewnie nie istnieje. Wszystko czego oczy nie zobaczą nie istnieje. To podejście mnie juz wkurza, łatwo jest być ślepym, jeżeli nie chodzi o własne podwórko, ale nim się obejrzymy będzie już na wszystko za późno. Istnieją alternatywy, a jak wiadomo klient to pan, więc klient powinien zacząć świadomie wybierać.

  • Pingback: DIY: Jak zrobić mydło w domu? | ekopozytywna()

  • prediksi togel

    Semua tentang keberuntungan, tampaknya seperti tempat prediksi togel perkasa menguntungkan tersandung pada jutaan Anda. berita terkini Untuk alasan ini, orang-orang mulai mencari solusi untuk prediksi bola membeli tiket secara online dan menulisnya sehingga tidak perlu khawatir ada kekecewaan pelangiqq. Apakah Anda mengenal seseorang yang akan mendapatkan keuntungan dari informasi ini? Privasi Anda dan privasi teman Anda adalah bisnis Anda.

  • data hk

    Yang kita inginkan didunia ini adalah kesenangan dan kesengan alangkah baiknya ketika liburan kita http://prediksitogelme.simplesite.com berpergian dan mengunjugi tempat yang baik.
    seperti yang kita inginkan pergi ketempat wisata dan menyejukan diri, sudah capek berkerja dan saatnya kita harus memanjakannya. ketika suatu hari saya pergi ke danau Toba, danau itu terletak di bagian medan
    tanah karo. saya tidak tahu pasti alamatnya dikarenakan saya dibawa oleh keluarga saya. sesampai disitu
    saya sangat merasakan suasana liburan dikarenakan tempat nya yang indah dan sejuk, Disana terdapat beberapa hotel http://prediksitogelme.angelfire.com yang sangat terjangakau keuangannya, bagi anda yang
    suka melihat danau disini tempatnya. danau toba terkenal dengan danau yang besar di asia danau ini
    terjadi dan sejak berabad abad yang lalu, cerita dari masa lalu danau ini adalah sebuah gunung yang besar dan hidup, ketika ia meletus seluruh duni gelap dan memakan banyak korban dalam masalah ini. Dunia
    gelap sekitar beberapa tahun dan tidak ada seorangpun yang dapat bertahan hidup ketika terjadi ledakan
    http://blog.dnevnik.hr/prediksitogelme ini di dengar sampai ke bagian amerika dan asep serta butiran
    butiran debunya ikut menyelimuti daerah AS, sungguh kejadian yang luar biasa, dan akhirnya Tuhan
    menciptakan danau sebesar dan seindah ini untuk dunia.Sangat besar kasih allah bagi kita dunia meski kejadiannya yang sangat dasyat namun Tuhan memberi
    Keindahkan alam yang tidak bisa kita juga, sehingg a sekarang danay tersebut menjadi tempat wisata daerah sumatra utara yang terkenal.
    http://videobokep69.com dan dikabarkan oleh ilmuan dan penelitian didalam
    dasar air danau toba masih hidup gungung tersebut, dan jika terjadi ledakan kedua ini akan sangat dasyat keseluruh dunia.
    Terimakasih sudah memberi saya berkomentar dan berbagi cerita di sini.

  • Pingback: DIY: Jak zrobić mydło w domu? - ekopozytywna()

  • Pingback: Styczniowe znaleziska z sieci - ekopozytywna()

  • Artikel anda sangat bagus. terimakasih saya diberi kesempatan untuk coment. 1 speaker PC adalah jenis speaker dengan dua speaker satelit dan satu sub
    woofer untuk https://dewanonton.livejournal.com meningkatkan kualitas suara.
    Begitu Anda mengaturnya, Anda akan mendapatkan suara stereo berkualitas
    bagus dan cukup bass. Anda juga bisa menemukan tipe ini di unit yang
    terpasang yang bisa menghemat ruang kamar Anda.

    Jika Anda bekerja dan memiliki akses ke TV, layanan peringatan Michael
    Jackson akan https://lk21.edublogs.org disiarkan di CBS, NBC, ABC,
    CNN, MSNBC, Fox News, MTV, VH1, dan BET. Ini akan disiarkan langsung
    di internet dari semua situs web itu juga. Ini akan mengudara dari jam 10 pagi
    sampai 12 sore di pantai barat.
    Salah satu cara terbaik untuk
    menghentikan binging dan ukiran Anda untuk makanan cepat saji adalah
    dengan memiliki selang pilihan sehat yang tersedia di manapun Anda pergi.

    Jika Anda pergi ke Watch Movie, daripada membeli popcorn mentega itu,
    mengapa tidak http://dewanonton.weebly.com mengepak beberapa kacang dan biji.Jika Anda pergi ke pantai, daripada membawa hotdog dan burger itu, mengapa tidak mengemas beberapa
    buah segar dan salad sayuran di makanan kecil agar makanan mereka tetap segar sepanjang hari.
    g
    Beberapa dari Anda mungkin berkata, „Tapi menempatkan diri Anda pada
    posisi berisiko lebih besar berarti kesempatan yang lebih besar untuk
    kegagalan juga.” Benar. Tapi ketika Anda merasa hebat tentang diri Anda,
    Anda benar-benar tidak khawatir dengan kegagalan. Dan ketika hal itu
    terjadi, dan itu terjadi pada semua orang, jauh lebih mudah untuk
    mengabaikan saat https://indolapakqq.wordpress.com Anda
    bisa melihat ke cermin dan menikmati apa yang Anda lihat.

  • Pingback: Granice zero waste | Ekologika - ekologiczny styl życia()